Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Υπουργός παρουσίασε την ετοιμότητα της Ελλάδας για την πλήρη εφαρμογή του Νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, επισημαίνοντας ότι η χώρα προχωρά στις απαραίτητες επιχειρησιακές και διοικητικές προσαρμογές για την αποτελεσματική υλοποίησή του.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο Ανατολικό Αιγαίο, όπου καταγράφεται μείωση των παράνομων μεταναστευτικών ροών που αγγίζει το 70%, ως αποτέλεσμα της ενισχυμένης φύλαξης των συνόρων και της στενής συνεργασίας με τις τουρκικές αρχές και τον Frontex.

Παράλληλα, συζητήθηκε η κατάσταση που διαμορφώνεται στη Λιβύη, το ενδεχόμενο για αυξημένες μεταναστευτικές πιέσεις προς την Κρήτη, καθώς και η λήψη των απαραίτητων μέτρων αντιμετώπισης.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν στην ανάγκη πλήρους εφαρμογής του Νέου Συμφώνου, με ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση των επιστροφών και στην αποτελεσματική προστασία των ευρωπαϊκών συνόρων.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, τέθηκαν ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών σε συνάρτηση με την κοινωνική συνοχή και την ασφάλεια, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανησυχητική αύξηση των αντισημιτικών επιθέσεων σε ευρωπαϊκές χώρες. Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η προστασία της εβραϊκής κοινότητας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση των κρατών-μελών και βασικό πυλώνα του ευρωπαϊκού κράτους δικαίου.

Στο πλαίσιο αυτό, επισημάνθηκε ότι η αποτελεσματική μεταναστευτική πολιτική δεν αφορά μόνο τη διαχείριση των συνόρων, αλλά και τη διασφάλιση ότι όσοι εισέρχονται και διαμένουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση σέβονται πλήρως τις αξίες, τους νόμους και τα δικαιώματα που κατοχυρώνονται από τα ευρωπαϊκά Συντάγματα.

Συζητήθηκαν επίσης οι νεότερες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και οι πιθανές επιπτώσεις τους στην ασφάλεια και τη σταθερότητα εντός της Ευρώπης. Ο Υπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα παρακολουθεί στενά τις διεθνείς εξελίξεις και υποστηρίζει μια ευρωπαϊκή προσέγγιση που συνδυάζει αυστηρό έλεγχο των παράνομων ροών, αποτελεσματικές επιστροφές και μηδενική ανοχή σε φαινόμενα ριζοσπαστικοποίησης και μίσους.

Στη συνάντηση παρευρέθηκαν, η Υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Σέβη Βολουδάκη και η κα. Ruth Daskalopoulou, Διευθύντρια Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Εβραϊκής Ένωσης.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης τονίστηκε από τον κ. Πλεύρη η ανάγκη ισχυρής εξωτερικής διάστασης και αποτελεσματικών επιστροφών στο πλαίσιο της επικείμενης εφαρμογής του νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Ειδικότερα, ο Υπουργός επισήμανε την αύξηση των παράνομων αφίξεων από την Ανατολική Λιβύη κατά το 2025 και κάλεσε σε άμεση, συντονισμένη ευρωπαϊκή δράση με ενεργό ρόλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για την αποτροπή παράνομων αναχωρήσεων και την καταπολέμηση των δικτύων λαθροδιακίνησης.

Ο κ. Πλεύρης αναφέρθηκε επίσης στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στο Ιράν, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα παρακολουθεί στενά την κατάσταση και βρίσκεται σε ετοιμότητα να αξιολογήσει πιθανές επιπτώσεις στις μεταναστευτικές ροές προς την Ευρώπη. Παράλληλα, τόνισε ότι οι αρμόδιες Ελληνικές αρχές θα συνεχίσουν να εξετάζουν με ιδιαίτερη προσοχή τα αιτήματα διεθνούς προστασίας που ενδέχεται να προκύψουν από τις συγκεκριμένες περιοχές, στο πλαίσιο της πλήρους εφαρμογής του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου.

Επιπλέον, ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα έχει θέσει ως βασική προτεραιότητα την ενίσχυση των επιστροφών όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία, στο πλαίσιο ενός ήδη αυστηρότερου εθνικού πλαισίου για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης. Όπως τόνισε, η μεταναστευτική πολιτική της χώρας βασίζεται στην αρχή ότι όποιος δεν δικαιούται άσυλο οφείλει να επιστρέφει στη χώρα προέλευσης, με την πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων διαδικασιών επιστροφής, συμπεριλαμβανομένων μέτρων όπως η διοικητική κράτηση όπου απαιτείται.

Στο περιθώριο του Συμβουλίου, ο Υπουργός συναντήθηκε με τους ομολόγους του από τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Αυστρία και τη Δανία με αντικείμενο την προώθηση της πρωτοβουλίας για τα return hubs. Κατά τη συνάντηση συμφωνήθηκε ο οδικός χάρτης συνεργασίας, με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών και την εντατικοποίηση των ενεργειών αμέσως μετά την ψήφιση του Κανονισμού Επιστροφών. Οι Υπουργοί συμφώνησαν να επανέλθουν σε πολιτικό επίπεδο με νέα συνάντηση τον Ιούνιο, ενώ σε τεχνικό επίπεδο τα αρμόδια κλιμάκια θα συνεχίσουν τις επαφές τους, με την επόμενη συνάντηση να προγραμματίζεται το προσεχές διάστημα.

Παράλληλα, συναντήθηκε με τον Υπουργό Εσωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νικόλα Ιωαννίδη, εκφράζοντας ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την κατάσταση που διαμορφώνεται στην Κύπρο μετά την έναρξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή και μεταφέροντας την πλήρη στήριξη και αλληλεγγύη της Ελλάδας.

Η Υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Σέβη Βολουδάκη, από την πλευρά της δήλωσε:«Η Ελλάδα προωθεί λύσεις που συνδυάζουν αυστηρό έλεγχο συνόρων, ασφαλείς επιστροφές και συνεργασία με τρίτες χώρες, με πλήρη σεβασμό στο διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο, ενισχύοντας την ασφάλεια και την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής.»Τον Υπουργό συνόδευαν επίσης η Γενική Γραμματέας Μεταναστευτικής Πολιτικής, Νάντια Παπακώστα, και ο Διοικητής της Ελληνικής Υπηρεσίας Ασύλου, Μάριος Καλέας και ο Διπλωματικός Σύμβουλος του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, Πρέσβης Νικόλαος Γιωτόπουλος.

Κατά τις συναντήσεις, ο Υπουργός έθεσε στο επίκεντρο τις προτεραιότητες της Ελλάδας στο μεταναστευτικό, δίνοντας έμφαση:

• Στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την ανάγκη ενίσχυσης των κοινών μηχανισμών προστασίας.
• Στην ενεργητική αποτροπή παράνομων μεταναστευτικών ροών, ως βασικού εργαλείου για την αποτελεσματική διαχείριση των πιέσεων προς τα κράτη-μέλη.
• Στην εντατικοποίηση των επιστροφών με αξιοποίηση της αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων επιστροφής, στο πλαίσιο του υπό διαπραγμάτευση νέου Κανονισμού Επιστροφών.
• Στην υποστήριξη για τη δημιουργία “return hubs” εκτός της ευρωπαϊκής ηπείρου, με στόχο την πιο αποτελεσματική υλοποίηση των διαδικασιών επιστροφής μέσω συνεργασιών με τρίτες χώρες.
• Στη διερεύνηση εναλλακτικών διαδρομών επιστροφής Αφγανών υπηκόων προς την Καμπούλ, με ιδιαίτερη έμφαση σε όσους έχουν διαπράξει ποινικά αδικήματα, στο πλαίσιο της ανάγκης διασφάλισης της δημόσιας τάξης και ασφάλειας.
• Στην προώθηση ενός ευρωπαϊκού σχεδίου “clean slate” για τις παλαιές υποθέσεις Δουβλίνο, που θα απαλλάξει την Ελλάδα από τον χρόνιο βραχνά της πιθανής επιστροφής ατόμων που βρίσκονται σήμερα σε άλλα κράτη-μέλη, αλλά για τα οποία μέχρι πρόσφατα η χώρα ήταν αρμόδια να εξετάσει τις αιτήσεις ασύλου.

Ο Υπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα στηρίζει σθεναρά μια κοινή, συνεκτική και αποτελεσματική ευρωπαϊκή πολιτική μετανάστευσης, η οποία θα βασίζεται στην αλληλεγγύη, αλλά και στην αναγκαία ισορροπία με την ευθύνη των κρατών-μελών πρώτης γραμμής. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη για ταχεία ολοκλήρωση των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων ώστε να διασφαλιστεί ότι η νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές προκλήσεις.

Οι διμερείς επαφές διεξήχθησαν σε ιδιαίτερα εποικοδομητικό κλίμα, με τους συνομιλητές του Υπουργού να εκφράζουν ενδιαφέρον και διάθεση συνεργασίας ως προς τις ελληνικές θέσεις και προτάσεις.

«Βρισκόμαστε σε μεταβατικό στάδιο πριν την πλήρη εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Για να πετύχει το σύμφωνο όμως, θα πρέπει αφενός να μειωθούν οι ροές αφετέρου να αυξηθούν οι επιστροφές», δήλωσε ο κ. Θάνος Πλεύρης από τις Βρυξέλλες.

Ο κ. Πλεύρης υπογράμμισε ότι η λύση στο μεταναστευτικό δεν είναι οι επιστροφές από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. «Η λύση στο μεταναστευτικό είναι η φύλαξη συνόρων. Ας είμαστε ειλικρινείς, κάποια στιγμή πρέπει να μιλήσουμε ανοιχτά για προστασία συνόρων με αποτροπή και όχι μόνο με search and rescue. Για την Ελλάδα είναι σημαντικό να εκκινήσει το PACT με διαγραφή όλων των εκκρεμοτήτων του παρελθόντος στο πλαίσιο του Δουβλίνο».

Για το λόγο αυτό, τόνισε ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, «προχωράμε σε διμερείς συμφωνίες με άλλα κράτη που εξίσου επιβαρύνθηκαν τα τελευταία χρόνια λόγω των δευτερογενών ροών προκειμένου να πετύχουμε την καλύτερη δυνατή εφαρμογή του Συμφώνου με τη διαγραφή όλων των εκκρεμών υποθέσεων». Παράλληλα χαιρέτησε τις ρυθμίσεις του κανονισμού επιστροφών αναφορικώς με τα return hub, την επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφών και την αύξηση της διοικητικής κράτησης, ρυθμίσεις που υποστηρίζει σθεναρά η Ελλάδα και ήδη έχει εισαγάγει στο εθνικό της δίκαιο.

Η Υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, κα Σέβη Βολουδάκη, από την πλευρά της, δήλωσε ότι «η Ελλάδα εφαρμόζει μια αυστηρή, αλλά απολύτως νόμιμη μεταναστευτική πολιτική, με κεντρικό στόχο τον έλεγχο των ροών, την αποτελεσματική φύλαξη των συνόρων και τη συνεπή εφαρμογή των αποφάσεων επιστροφής. Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο μάς δίνει πλέον τα εργαλεία για να περάσουμε από τις διακηρύξεις στην εφαρμογή, από την ανοχή στην πραγματική αποτροπή. Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη πρέπει να αποδεικνύεται στην πράξη, μέσα από συγκεκριμένες δεσμεύσεις και ενεργοποίηση όλων των μηχανισμών στήριξης προς τα κράτη πρώτης γραμμής».

Στο περιθώριο του Συμβουλίου, ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, μαζί με την Υφυπουργό, πραγματοποίησαν διμερείς συναντήσεις με ομολόγους τους από τη Βουλγαρία, το Βέλγιο τη Γαλλία, την Ολλανδία και τη Γερμανία, με αντικείμενο την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της μετανάστευσης, των επιστροφών και της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τον Υπουργό και την Υφυπουργό συνόδευαν ο Γενικός Γραμματέας Μεταναστευτικής Πολιτικής, κ. Μάνος Λογοθέτης, ο Διοικητής της Υπηρεσίας Ασύλου, κ. Μάριος Καλέας και ο Διπλωματικός Σύμβουλός του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, Πρέσβυς Νικόλαος Γιωτόπουλος.

Στην ατζέντα του Συμβουλίου κυριάρχησαν ζητήματα που αφορούν την εσωτερική ασφάλεια, τη βελτιστοποίηση της διαδικασίας επιστροφών και την εξωτερική διάσταση της μετανάστευσης, με ιδιαίτερη έμφαση στην εξελισσόμενη κατάσταση στη Συρία.

«Η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών απαιτεί μια ολοκληρωμένη και αυστηρότερη προσέγγιση, βασισμένη σε τρεις βασικούς άξονες: Πρώτον, την ενίσχυση της ασφάλειας στα ευρωπαϊκά σύνορα. Δεύτερον, τη διαμόρφωση μιας κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής για το άσυλο, διασφαλίζοντας ότι παρέχεται μόνο όπου είναι πραγματικά απαραίτητο. Και τρίτον, την εφαρμογή μιας αποτελεσματικής πολιτικής επιστροφών, τόσο προς τρίτες χώρες όσο και προς τις χώρες καταγωγής», δήλωσε ο κ. Παναγιωτόπουλος μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του Συμβουλίου.

Αναφορικά με την κατάσταση στη Συρία, ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου υπογράμμισε την ανάγκη για προσεκτική διαχείριση του ζητήματος, καθώς το τοπίο υπό το νέο καθεστώς παραμένει ασαφές. Τάχθηκε υπέρ των εθελοντικών επιστροφών στη Συρία στην παρούσα φάση, ενώ παράλληλα επισήμανε τον θετικό ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η Τουρκία σε αυτή την κατεύθυνση.

Στο περιθώριο του Συμβουλίου, ο Υπουργός συμμετείχε σε τετραμερή συνάντηση με τους ομολόγους του από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Κροατία, όπου συζητήθηκαν θέματα συνεργασίας στον τομέα της μετανάστευσης και της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε. Επιπλέον, είχε διμερή συνάντηση με τον Υπουργό Εσωτερικών της Φινλανδίας, κατά την οποία αντάλλαξαν απόψεις για την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική και την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών επιστροφών.

Τον Υπουργό συνόδευσε στις εργασίες του Συμβουλίου ο Γενικός Γραμματέας Μεταναστευτικής Πολιτικής, κ. Μάνος Λογοθέτης.

Ο κ. Παναγιωτόπουλος επικοινώνησε τις ελληνικές θέσεις στο κρίσιμο ζήτημα της Συρίας μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, ενώ αναφέρθηκε και στο πλαίσιο εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και  το  Άσυλο.

«Ήταν μία πολύ γεμάτη ημέρα σήμερα στη συνεδρίαση των Υπουργών Εσωτερικών και Μετανάστευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρχισε με τη  συζήτηση για τη Συρία όπου διαπιστώθηκε η μεγάλη αβεβαιότητα, που δεν επιτρέπει μεγάλα περιθώρια για οριστικές εκτιμήσεις. Συμφωνήσαμε όμως άπαντες στην ανάγκη να αρχίσει να εκπονείται ένα σχέδιο επιστροφών, εθελοντικών στην αρχή, όποιων Σύρων πολιτών επιθυμούν να επιστρέψουν στη χώρα τους», δήλωσε ο κ. Παναγιωτόπουλος  μετά το  τέλος της συνεδρίασης  και συνέχισε:

«Συζητήθηκαν επίσης ζητήματα εφαρμογής χρονοδιαγραμμάτων για τα εθνικά σχέδια κάθε χώρας όσον αφορά την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο καθώς και η επικείμενη ευρωπαϊκή οδηγία για τις επιστροφές. Ήταν μία πάρα πολύ ενδιαφέρουσα συνεδρίαση όπου οι γεωπολιτικές εξελίξεις που τρέχουν ήταν πρώτες στην ατζέντα, δεδομένου ότι και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προσαρμοστεί με δικό της ολοκληρωμένο σχέδιο στις νέες καταστάσεις».

Στο  περιθώριο του συμβουλίου, ο κ. Παναγιωτόπουλος πραγματοποίησε  διμερή συνάντηση  με  τον Ιταλό  ομόλογό του, κ.  Ματέο Πιαντεντόζι,  με τον οποίο συμφώνησαν ότι οι δύο χώρες  αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις και  ότι πρέπει να  συνεχιστεί η καλή συνεργασία τόσο  διμερώς  όσο  και στο  πλαίσιο  των Med 5.

Από την πλευρά του Έλληνα υπουργού επισημάνθηκε ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε τον περασμένο μήνα μεταξύ των Κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί ένα πρώτο σημαντικό βήμα αλλά, όπως τόνισε ο κ. Καιρίδης, «υπάρχουν πολλά ακόμη που πρέπει να γίνουν». Επίσης υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα στηρίζει σταθερά περισσότερες ευρωπαϊκές λύσεις στις κοινές προκλήσεις». 

Και οι δύο συμφώνησαν να υπάρχει μια σταθερή επικοινωνία μεταξύ τους στο πλαίσιο του θεσμικού τους ρόλου δεδομένου ότι το μεταναστευτικό και το προσφυγικό θέμα είναι ένα διαρκές και μεγάλο πρόβλημα τόσο για την Ελλάδα η οποία είναι το εξωτερικό σύνορο της Ευρώπης, όσο και για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο κ. Καιρίδης προσκάλεσε, και η κυρία Γιόχανσον αποδέχτηκε την πρόσκληση να επισκεφθεί την Ελλάδα, και να παρευρεθεί στη συνάντηση των Med5 που θα φιλοξενήσει η χώρα μας το φθινόπωρο.