Διαδικασία Β’ Βαθμού | Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου

Διαδικασία Β' Βαθμού

Σημαντικά Σημεία της Διαδικασίας Β' Βαθμού

Η διαδικασία ενώπιον των Ανεξαρτήτων Επιτροπών Προσφυγών (άρθρα 97-108 του ν. 4939/2022 ΦΕΚ Α΄ 111) αποτελεί το δεύτερο βαθμό διοικητικής εξέτασης αιτήσεων διεθνούς προστασίας και διασφαλίζει το κατοχυρούμενο στο άρθρο 46 της Οδηγίας 2013/32/ΕΕ «δικαίωμα πραγματικής προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου». Ολοκληρώνεται με την έκδοση απόφασης εντός συγκεκριμένων χρονικών ορίων που δεν ξεπερνούν τις τριάντα (30) ημέρες από τη συζήτηση της υπόθεσης (άρθρο 106 του ν. 4939/2022), με εξαίρεση τις ενδικοφανείς προσφυγές που εξετάζονται στο πλαίσιο της διαδικασίας των συνόρων, στις οποίες η απόφαση εκδίδεται υποχρεωτικά εντός επτά (7) ημερών από τη συζήτηση της προσφυγής (άρθρο 95 παρ. 3 περ. γ’ του ν. 4939/2022).

Η λειτουργία των Ανεξαρτήτων Επιτροπών Προσφυγών ρυθμίζεται από τον Κανονισμό Λειτουργίας της Αρχής Προσφυγών (Υ.Α. 26750/22.10.2020 – ΦΕΚ Β΄ 4852).

Η διαδικασία ενώπιον των Ανεξάρτητων Επιτροπών Προσφυγών είναι κατά κανόνα έγγραφη, διενεργείται δηλαδή εκ του φακέλου που έχει σχηματιστεί. Ο προσφεύγων παρίσταται υποχρεωτικά αυτοπροσώπως ή δια πληρεξουσίου δικηγόρου (άρθρο 102 παρ. 1 και 2 του ν. 4939/2022). Η εν λόγω υποχρέωση αίρεται στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 83 παρ. 3 του ν. 4939/2022.

Η Ανεξάρτητη Επιτροπή Προσφυγών καλεί υποχρεωτικά τον προσφεύγοντα σε προφορική ακρόαση όταν:

με την προσφυγή προσβάλλεται απόφαση ανάκλησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας,
ανακύπτουν ζητήματα ή αμφιβολίες ως προς την πληρότητα της συνέντευξης, που πραγματοποιήθηκε κατά τον πρώτο βαθμό εξέτασης,
ο προσφεύγων επικαλείται σοβαρά νέα στοιχεία, που αφορούν σε ουσιώδεις οψιγενείς ισχυρισμούς (άρθρο 102 παρ. 3 του του ν. 4939/2022).

Σε αυτήν την περίπτωση η Αρχή Προσφυγών καλεί τον προσφεύγοντα ενώπιον της αρμόδιας Ανεξάρτητης Επιτροπής Προσφυγών.

Ο προσφεύγων ενημερώνεται το αργότερο δέκα (10) ημέρες πριν την ημερομηνία συζήτησης της προσφυγής του, σε γλώσσα που κατανοεί, για τον τόπο και την ημερομηνία συζήτησης, καθώς και για το δικαίωμά του να παρασταθεί αυτοπροσώπως ή με το δικηγόρο ή άλλο σύμβουλό του ενώπιόν της, για να εκθέσει προφορικά, με τη βοήθεια κατάλληλου διερμηνέα, τα επιχειρήματά του και να δώσει τυχόν διευκρινίσεις (άρθρο 102 παρ. 4 του ν. 4939/2022).

Ο προσφεύγων ή ο πληρεξούσιος δικηγόρος του δύναται να καταθέσει υπόμνημα για την ανάπτυξη των προβαλλόμενων με την προσφυγή ισχυρισμών το αργότερο τρεις (3) ημέρες πριν από τη συζήτηση της προσφυγής. Με το ίδιο υπόμνημα μπορεί να προβάλλει και οψιφανείς και οψιγενείς ισχυρισμούς. Στην ίδια προθεσμία οφείλει και να προσκομίσει τα αποδεικτικά των ισχυρισμών του στοιχεία. Κατ’ εξαίρεση, εφόσον εφαρμόζεται η διαδικασία συνόρων (άρθρο 95 του ν. 4939/2022), οι ανωτέρω δύνανται να καταθέσουν υπόμνημα έως την προτεραία της συζήτησης της προσφυγής (άρθρο 104 του ν. 4939/2022). Ο Πρόεδρος της Ανεξάρτητης Επιτροπής Προσφυγών μπορεί να επιτρέψει την υποβολή υπομνημάτων από τους διαδίκους, μέσα σε προθεσμία που τάσσεται από αυτόν, για την ανάπτυξη όσων έχουν εκτεθεί κατά τη διαδικασία της προφορικής ακρόασης (άρθρο 102 παρ. 6 του ν. 4939/2022). Το υπόμνημα και τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία υποβάλλονται αυτοπροσώπως στην Κεντρική Γραμματεία της Αρχής Προσφυγών, είτε αποστέλλονται σε μορφή αρχείου PDF μεγέθους έως 3,5 MΒ έκαστο, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση appealsauthority@migration.gov.gr.

Πατήστε εδώ για την “Αίτηση Κατάθεσης Eγγράφων”

Η συζήτηση αναβάλλεται υποχρεωτικά:

εάν ο προσφεύγων που δεν παρίσταται δεν έχει κλητευθεί νομίμως ή
εάν το ζητήσει ο προσφεύγων που, αν και παρίσταται, δεν έχει κλητευθεί νόμιμα.

Ο προσφεύγων, που παρίσταται αυτοπροσώπως ή ο πληρεξούσιος δικηγόρος του δύναται να ζητήσει για μία μόνο φορά την αναβολή της συζήτησης και μόνο για σπουδαίο λόγο, εφόσον ο λόγος αποδεικνύεται παραχρήμα. Η υπόθεση που αναβάλλεται προσδιορίζεται για συζήτηση στην αμέσως επόμενη δικάσιμο και ανακοινώνεται η ημερομηνία στον προσφεύγοντα ή τον πληρεξούσιο δικηγόρο του. Για τη νέα ημερομηνία συζήτησης δεν απαιτείται εκ νέου ειδοποίηση του προσφεύγοντος που υπέβαλε το αίτημα αναβολής ή του δικηγόρου του (άρθρο 103 του ν. 4939/2022).

Η αίτηση υποβάλλεται αυτοπροσώπως στην Κεντρική Γραμματεία της Αρχής Προσφυγών, είτε αποστέλλεται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση appealsauthority@migration.gov.gr.

Οι Ανεξάρτητες Επιτροπές Προσφυγών αποφαίνονται σε δεύτερο βαθμό, δηλαδή τελεσίδικα (άρθρο 1 στοιχ. κγ’ του ν. 4939/2022) για το εάν ο αιτών άσυλο δικαιούται ή όχι διεθνή προστασία (προσφυγικό καθεστώς / επικουρική προστασία).

Σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης, διατάσσουν την επιστροφή του αιτούντος και τάσσουν για το σκοπό αυτό προθεσμία οικειοθελούς αναχώρησης, υπό την επιφύλαξη όσων ορίζονται στο άρθρο 8 παρ. 4 του ν. 5226/2025.
Οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας έχουν κάποια δικαιώματα (εκπαίδευση, στέγαση, ιατρική περίθαλψη, ασφάλεια και κοινωνική υποστήριξη). Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε την ιστοσελίδα της Υπηρεσίας Ασύλου.

Γίνεται αυτοπροσώπως ή με συστημένη επιστολή ή με αποστολή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στον αιτούντα ή στον πληρεξούσιο δικηγόρο του, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 87 του ν. 4939/2022.

Έναρξη της προθεσμίας για την οικειοθελή αναχώρηση (εφόσον έχει ταχθεί προθεσμία) και την άσκηση αίτησης ακύρωσης κατά της απόφασης (άρθρα 114 και 115 του ν. 4939/2022). Αφαίρεση-απενεργοποίηση Δ.Α.Α. και Π.Α.Α.Υ.Π.Α. που συνεπάγεται απώλεια του δικαιώματος πρόσβασης στην αγορά εργασίας και σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης.

Κατά της απόφασης με την οποία απερρίφθη η ενδικοφανής προσφυγή, ο αιτών άσυλο μπορεί να ασκήσει αίτηση ακύρωσης ενώπιον των διοικητικών πρωτοδικείων Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Αίτηση ακύρωσης κατά απόφασης επί ενδικοφανούς προσφυγής μπορεί να ασκηθεί και από τον Υπουργό (άρθρο 114 του ν. 4939/2022).

Κατά τη διάρκεια της προθεσμίας για την άσκηση της προσφυγής και, εφόσον αυτή ασκηθεί εμπρόθεσμα, έως την έκδοση απόφασης επί αυτής, ο αιτών άσυλο επιτρέπεται να παραμείνει στο έδαφος της Χώρας (άρθρο 110 παρ. 1 του ν. 4939/2022). Αυτό δεν ισχύει στις περιπτώσεις που εμπίπτουν στις εξαιρέσεις της παρ. 2 του άρθρου 110. Στις περιπτώσεις αυτές η δυνατότητα παραμονής του αιτούντος στη Χώρα κρίνεται με απόφαση της Ανεξάρτητης Επιτροπής Προσφυγών, ενώπιον της οποίας εκκρεμεί η προσφυγή, κατόπιν ειδικού αιτήματος του προσφεύγοντος. Ενόσω εκκρεμεί η έκδοση απόφασης επί της αίτησης του προηγούμενου εδαφίου, επιτρέπεται η παραμονή του αιτούντος στο έδαφος της χώρας. Η δυνατότητα αυτή δεν χορηγείται στις περιπτώσεις των μεταγενέστερων αιτήσεων του δεύτερου εδαφίου της παρ. 9 του άρθρου 94 (άρθρο 110 παρ. 2 του ν. 4939/2022). Μετά την έκδοση απορριπτικής απόφασης ο αιτών άσυλο δεν έχει δικαίωμα παραμονής στη Χώρα, προστατεύεται όμως από την απομάκρυνση μέχρι την επίδοση της απορριπτικής απόφασης (άρθρο 97 παρ. 3 του ν. 4939/2022 ), καθώς και καθ’ όλη τη διάρκεια της προθεσμίας για οικειοθελή αναχώρηση που τάσσεται με την απορριπτική απόφαση, η οποία μπορεί να παραταθεί έως τις εξήντα (60) ημέρες (άρθρο 8 του ν. 5226/2025).

Σε περίπτωση που κατά το στάδιο της συζήτησης της προσφυγής διαπιστωθεί η ανάγκη τροποποίησης των στοιχείων του προσφεύγοντος, αυτή γίνεται με την απόφαση της Ανεξάρτητης Επιτροπής Προσφυγών (άρθρο 84 παρ. 6 του ν. 4939/2022). Σε περίπτωση που η ανάγκη τροποποίησης των στοιχείων του προσφεύγοντος διαπιστωθεί μετά τη χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας ή την έκδοση τελεσίδικης δευτεροβάθμιας απορριπτικής απόφασης, η τροποποίηση μπορεί να γίνει με απόφαση του Προϊσταμένου της Αρχής Προσφυγών (άρθρο 84 παρ. 7 του ν. 4939/2022 ).

Οι προϋποθέσεις και τα απαραίτητα δικαιολογητικά καθορίζονται στη σχετική απόφαση της αρμόδιας Ε3/Η2 Διεύθυνσης Προξενικών Υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, όπως αυτή έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εξωτερικών στο σύνδεσμο https://www.mfa.gr/kep-politon-kai-apodimon-ellinon.html και ενσωματώνεται στη σχετική εγκύκλιο (αρ. πρωτ. οικ. 20951/25.10.2018) που έχει εκδοθεί και ρυθμίζει ειδικότερα ζητήματα αλλαγής στοιχείων των αιτηθέντων άσυλο.

Η αίτηση και τα απαραίτητα δικαιολογητικά (πρωτότυπο ή επικυρωμένο αντίγραφο Διαβατηρίου, Εθνικής Ταυτότητας ή Πιστοποιητικού που έχει εκδοθεί και έχει επικυρωθεί όπως προβλέπεται στην ανωτέρω απόφαση) υποβάλλονται αυτοπροσώπως στην Κεντρική Γραμματεία της Αρχής Προσφυγών, είτε αποστέλλονται σε μορφή αρχείου PDF μεγέθους έως 3,5 MΒ, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση appealsauthority@migration.gov.gr.

Πατήστε εδώ για την “Αίτηση Τροποποίησης Στοιχείων Ταυτότητας”.

Οι δικηγόροι που εκπροσωπούν προσφεύγοντες έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες του φακέλου τους, βάσει των οποίων λαμβάνεται ή θα ληφθεί η απόφαση (άρθρο 76 παρ. 4 του ν. 4939/2022) υπό την επιφύλαξη του τέταρτου εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου 76 του ιδίου νόμου. Η αίτηση υποβάλλεται αυτοπροσώπως στην Κεντρική Γραμματεία της Αρχής Προσφυγών, είτε αποστέλλεται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση appealsauthority@migration.gov.gr και τα αντίγραφα χορηγούνται σε ηλεκτρονική μορφή.

Πατήστε εδώ για την “Αίτηση Χορήγησης Αντιγράφων Φακέλου”

Ο προσφεύγων ή ο πληρεξούσιος δικηγόρος του δύναται να καταθέσει Αίτηση επίσπευσης συζήτησης της προσφυγής, η οποία αξιολογείται από την Υπηρεσία. Ομοίως, οι ανωτέρω δύνανται να υποβάλουν αίτηση επίσπευσης δημοσίευσης απόφασης, η οποία αξιολογείται από την αρμόδια Ανεξάρτητη Επιτροπή Προσφυγών. Η αίτηση υποβάλλεται αυτοπροσώπως στην Κεντρική Γραμματεία της Αρχής Προσφυγών, είτε αποστέλλεται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση appealsauthority@migration.gov.gr.

Πατήστε εδώ για την “Αίτηση Επίσπευσης Συζήτησης Προσφυγής/Δημοσίευσης Απόφασης”

Ο προσφεύγων ή ο πληρεξούσιος δικηγόρος του δύναται να καταθέσει Αίτηση χορήγησης βεβαίωσης κατάστασης αιτήματος προκειμένου να ενημερωθεί για το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η σχετική διαδικασία εξέτασης της προσφυγής του. Η αίτηση υποβάλλεται αυτοπροσώπως στην Κεντρική Γραμματεία της Αρχής Προσφυγών, είτε αποστέλλεται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση appealsauthority@migration.gov.gr.